Czas czytania: 3 minuty
Pochodzenie hebrajskiego słowa cherub (keroob lub krub), odnoszącego się do rodzaju aniołów, jest niepewne. Niektórzy sugerują, że oznacza ono po prostu „postać”. Inni twierdzą, że pochodzi od rdzenia oznaczającego „mieszanka”, w odniesieniu do połączonych cech. Jeszcze inni poszukują podobnych starożytnych terminów. Akadyjskie słowo karibu, które według niektórych odnosi się do istot wstawiających się za innymi i ich posągów, wydaje się być powiązane z asyryjskim słowem karabu, oznaczającym „wielki” lub „potężny”, oraz podobnym babilońskim terminem oznaczającym „sprzyjający”.
Utrzymuje się, że terminy te były stosowane w odniesieniu do mitologicznych istot ochronnych związanych z gwiazdami, zwanych lamassu lub shedu, które miały złożoną formę, z ludzką głową, ciałem wołu lub lwa i skrzydłami orła – stąd sfinksy lub skrzydlate byki. Szczególnie uderzające jest to, jak bardzo te mitologiczne stworzenia są podobne do biblijnych opisów cherubinów, które również mają części przypominające ludzi, lwy, woły i orły.
Niektórzy twierdzą, że hebrajskie słowo krub lub pokrewne terminy z Bliskiego Wschodu są źródłem podobnie brzmiącego greckiego słowa gryps, od którego pochodzi termin gryphon lub griffin – lew z głową orła. Zwrócono uwagę, że „griffin z Hetyckiej mitologii, mający ludzkie ciało… w przeciwieństwie do innych gryfów, prawie zawsze nie pojawia się jako groźny ptak drapieżny, ale siedzi w spokojnej godności, niczym nieodparty strażnik świętych rzeczy” (Wikipedia, „Cherub”).
W NIV Cultural Backgrounds Study Bible zwraca się uwagę na podobieństwa między biblijnymi cherubami a „gigantycznymi złożonymi stworzeniami dobrze znanymi w sztuce ikonograficznej i gliptycznej Asyrii i Babilonii. Te hybrydowe stworzenia chroniły wejścia do świątyń lub pałaców. Doskonałym przykładem są kolosalne asyryjskie stworzenia złożone z różnych elementów, odkryte podczas wykopalisk archeologicznych. Znaleziono je w starożytnym Nimrudzie, gdzie strzegły wejść do pałacu Aszurbanipala II (883-859 p.n.e.). Jedno z nich to skrzydlaty byk z ludzką głową, a inne ma ciało lwa” (uwaga do Księgi Ezechiela 1:5).
Ta sama Biblia z komentarzem odnotowuje w Księdze Wyjścia 25, w odniesieniu do cherubów na Arce Przymierza: „Te rzeźbione stworzenia są najprawdopodobniej skrzydlatymi sfinksami znanymi z wielu innych miejsc w starożytnym Bliskim Wschodzie. Takie złożone stworzenia znaleziono w świątyniach i sanktuariach i często są one ustawione tak, jakby strzegły wejścia. Wydaje się, że ich zadaniem była ochrona – zapobieganie, być może tylko symbolicznie, przed wejściem osób nieuprawnionych do przestrzeni, do której nie miały wstępu.
„W tabernakulum z Księgi Wyjścia stworzenia te wydają się pełnić funkcję strażników obecności Jahwe. Stanowią ostatnią barierę między potencjalnymi intruzami a boską obecnością. Nie przed nimi, ale „między nimi”, jak mówi Jahwe, „Tam będę się spotykał z tobą i sponad wieka będę z tobą rozmawiał spośród dwu cherubów, które są na Skrzyni Świadectwa, o wszystkim, co jako nakaz przekażę ci dla synów izraelskich” (Księga Wyjścia 25:22). Istotne jest zatem również to, że skrzydlate złożone stworzenia znajdują się po bokach tronów królów w starożytnym świecie” (uwaga do Księga Wyjścia 25:18).
Jeśli chodzi o rzeczywisty wygląd, wskazano ponadto, że „Ezechiel konsekwentnie powtarza wyrażenie „wyglądało jak” (np. w wersetach 4, 5, 10, 22, 26, 27), wskazując na swoją niechęć do jednoznacznego utożsamiania tego, co widział, z tym, do czego to porównał. Wyglądało to „jak” ogień, żywe stworzenia, istoty ludzkie, ale te terminy buforowe wskazują, że jest to tylko „wizja”. Jest to rodzaj języka regularnie używanego w relacjach ze snów i wizji” (uwaga do Ks. Ezekiela 1:5).
Jak wyjaśnić tak niezwykłe podobieństwa między tymi mitologicznymi stworzeniami z całego starożytnego Bliskiego Wschodu a biblijnymi cherubami? Prosta odpowiedź brzmi, że te różne popularne przedstawienia prawdopodobnie wywodzą się z mglistych wspomnień o cherubach, które Bóg umieścił przy wejściu do ogrodu Eden, aby strzegły drogi do drzewa życia (Ks. Rdz 3:24) – anielskich stworzeń, które mogły być widoczne dla ludzi, dopóki ogród Eden nie został zniszczony podczas potopu za dni Noego.