Άρθρα

7 εποικοδομητικοί τρόποι για να καταπολεμήσετε τη μοναξιά

15 Μαΐου 2024

Becky Sweat

Χρόνος ανάγνωσης: 10 λεπτά

Το πρωτότυπο άρθρο στην αγγλική γλώσσα δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Beyond Today Magazine May-June 2024

Η αντιμετώπιση της μοναξιάς είναι ένας πανάρχαιος αγώνας. Σήμερα, παρά τα πολυάριθμα μέσα άμεσης ηλεκτρονικής επικοινωνίας, το πρόβλημα επιδεινώνεται, καθώς οι άνθρωποι φαίνονται ακόμη πιο αποκομμένοι ο ένας από τον άλλον. Για όσους αισθάνονται μόνοι, ακολουθούν μερικά βήματα που θα τους βοηθήσουν.


«Νιώθω τόσο καταβεβλημένη και μόνη», είπε με λυγμούς μια φίλη μου στο τηλέφωνο. Λίγους μήνες νωρίτερα, προβλήματα υγείας την ανάγκασαν να αφήσει τη δουλειά της και ουσιαστικά να περιοριστεί στο σπίτι. Το επάγγελμα του συζύγου της τον υποχρέωνε να ταξιδεύει πέντε ημέρες την εβδομάδα, ενώ τα τρία ενήλικα παιδιά τους ζουν όλα σε άλλες πολιτείες. «Έχω να δεχτώ επισκέπτες εδώ και πολύ καιρό», συνέχισε, «και σχεδόν κανένας από τους φίλους μου δεν έχει τηλεφωνήσει για να ρωτήσει πώς είμαι. Ο σύζυγός μου δεν μπορεί ποτέ να μιλήσει για πολύ όταν τηλεφωνεί, επειδή βρίσκεται υπό μεγάλη πίεση από τη δουλειά. Νιώθω σαν να πρέπει να αντιμετωπίζω τα προβλήματά μου εντελώς μόνη μου.»

Η κατάσταση της φίλης μου δεν είναι μοναδική. Η απομόνωση είναι χαρακτηριστικό της εποχής μας, και πολλοί άνθρωποι παλεύουν με τουλάχιστον περιστασιακές κρίσεις μοναξιάς. Μπορεί να περνάμε περιόδους όπου λαχταράμε συντροφιά, αλλά κανείς δεν φαίνεται να έχει χρόνο για εμάς. Μπορεί να έχουμε πολλούς γνωστούς, αλλά κανέναν που να μπορούμε πραγματικά να αποκαλέσουμε καλό φίλο ή να βασιστούμε σε αυτόν για συντροφιά. Η μοναξιά μπορεί να είναι θέμα πραγματικής απομόνωσης ή, παρόλο που είμαστε περιτριγυρισμένοι από άλλους ανθρώπους, να νιώθουμε ότι δεν μπορούμε να συνδεθούμε μαζί τους σε ένα ουσιαστικό επίπεδο.

Η μοναξιά συχνά μπορεί να προκληθεί από αλλαγές στην προσωπική μας ζωή, όπως ο θάνατος ενός αγαπημένου προσώπου, η διάλυση ενός γάμου ή μιας στενής φιλίας, η απομάκρυνση καλών φίλων ή συγγενών, η δική μας μετεγκατάσταση σε άλλη πόλη ή πολιτεία ή η είσοδος σε διαφορετικό στάδιο της ζωής, όπως όταν τα παιδιά μας φεύγουν από το σπίτι ή όταν συνταξιοδοτούμαστε. Αυτού του είδους η μοναξιά είναι συνήθως προσωρινή και υποχωρεί όταν δημιουργούνται νέες σχέσεις.

Άλλες φορές, η μοναξιά αντανακλά κοινωνικές τάσεις. Τα τελευταία χρόνια, ο φόρτος εργασίας έχει αυξηθεί δραματικά και πολλοί άνθρωποι πιστεύουν ότι δεν έχουν πλέον χρόνο για τους φίλους τους. Αλλάζουμε συχνά δουλειά και μετακομίζουμε σε νέες περιοχές, αφήνοντας πίσω συγγενείς και φίλους. Όλο και περισσότεροι εργαζόμενοι εργάζονται εξ αποστάσεως, κάτι που έχει τα πλεονεκτήματά του, αλλά μειώνει επίσης τις ευκαιρίες για τη δημιουργία φιλικών σχέσεων στον χώρο εργασίας. Οι περισσότεροι άνθρωποι σπάνια πλέον συναναστρέφονται με τους γείτονές τους ή ακόμη και τους γνωρίζουν. Συχνά βασιζόμαστε στις ψηφιακές τεχνολογίες για να διατηρούμε επαφή, αντί για την πρόσωπο με πρόσωπο επικοινωνία, με αποτέλεσμα οι σχέσεις να γίνονται πιο επιφανειακές. Ζώντας με αυτόν τον τρόπο, η μοναξιά μπορεί να εξελιχθεί σε χρόνια κατάσταση.

Αυτό δεν είναι το σχέδιο του Θεού. Μας δημιούργησε για να είμαστε κοινωνικά όντα, να έχουμε σχέσεις με τους άλλους. Η Γένεση 2:18 μας λέει: «Δεν είναι καλό ο άνθρωπος να είναι μόνος». Ο Εκκλησιαστής 4:9-12 αναφέρει ότι «δύο είναι καλύτερα από ένα» (ΜΠΚ) και ότι η συντροφικότητα προσφέρει στήριξη στην αντιμετώπιση των δυσκολιών. Χρειαζόμαστε ζεστές, στοργικές σχέσεις με φίλους και οικογένεια.

Ωστόσο, ενώ η μοναξιά αποτελεί ένα αυξανόμενο φαινόμενο, δεν χρειάζεται να είστε ένα από τα θύματά της. Μπορείτε να λάβετε ενεργά μέτρα για να αυξήσετε και να εμβαθύνετε τις σχέσεις σας με τους άλλους και ακόμη και να μετατρέψετε τις περιόδους μοναξιάς σε ευκαιρίες ανάπτυξης. Ακολουθούν επτά προτάσεις.

1. Αναζητήστε ευκαιρίες που ευνοούν την ανάπτυξη στενών σχέσεων.

Οι φιλίες σπάνια προκύπτουν ως αποτέλεσμα μιας τυχαίας συνάντησης. Βοηθάει να είστε σκόπιμοι στην προσπάθειά σας να τις αναπτύξετε. Μία από τις καλύτερες ευκαιρίες προκύπτει από την τακτική συμμετοχή στις εκκλησιαστικές συναθροίσεις. Η Επιστολή προς Εβραίους 10:25 τονίζει τη σημασία του «μη αφήνοντας το να συνερχόμαστε μαζί». Δεν πρέπει μόνο να παρευρισκόμαστε για να ακούσουμε τα κηρύγματα, αλλά και να μένουμε για την κοινωνική συναναστροφή που ακολουθεί και να συμμετέχουμε σε οποιεσδήποτε κοινωνικές εκδηλώσεις της εκκλησίας που οργανώνονται. Το να γίνετε μέλος μιας κοινότητας ανθρώπων που μοιράζονται τις ίδιες βασικές πεποιθήσεις αποτελεί ένα αποτελεσματικό αντίδοτο στη μοναξιά.

Επίσης, σκεφτείτε να γίνετε μέλος μιας τοπικής ομάδας αναψυχής (όπως ένα πρωτάθλημα μπόουλινγκ), μιας ομάδας γυμναστικής, μιας λέσχης βιβλίου, μιας λέσχης κηπουρικής ή μιας άλλης ομάδας ειδικού ενδιαφέροντος. Ή οργανώστε τις δικές σας δραστηριότητες. Με τα χρόνια, διοργάνωνα τακτικά εκδηλώσεις για γυναίκες στο σπίτι μου – απογευματινά πάρτι τσαγιού, πάρτι σπα στο σπίτι, μαθήματα μαγειρικής και ζαχαροπλαστικής, μαθήματα κονσερβοποίησης και επιδείξεις κατασκευής σαπουνιών. Η συμμετοχή με άλλους σε χόμπι και κοινωνικές δραστηριότητες μπορεί να βοηθήσει στη δημιουργία δεσμών μαζί τους. Αν κανείς άλλος από τους γνωστούς σας δεν οργανώνει τέτοιου είδους εκδηλώσεις, να είστε πρόθυμοι να πάρετε την πρωτοβουλία και να τις πραγματοποιήσετε. Αν η ηλικία ή προβλήματα υγείας σας κρατούν κυρίως στο σπίτι, σκεφτείτε να προσκαλέσετε κόσμο για καφέ και γλυκό, αν νιώθετε ότι μπορείτε.

2. Εστιάστε την προσοχή σας σε όσους έχουν ανάγκη.

Η Αγία Γραφή μας ενθαρρύνει να φροντίζουμε τις ανάγκες των άλλων εκτός από τις δικές μας (Φιλιππησίους 2:4). Αν γνωρίζετε κάποιον που αντιμετωπίζει μια δύσκολη κατάσταση, στείλτε του μια ευχάριστη κάρτα ή τηλεφωνήστε του για να τον χαιρετήσετε. Ζητήστε από τον πάστορά σας τα ονόματα ατόμων που δεν μπορούν να βγουν από το σπίτι ή εκείνων που είναι ασθενείς και θα χρειάζονταν μια επίσκεψη και ενθάρρυνση (Ιάκωβος 1:27). Ή προσφέρετε εθελοντική εργασία σε ένα καταφύγιο αστέγων, γηροκομείο ή κέντρο ανακουφιστικής φροντίδας. Όταν δείχνουμε υποστήριξη στους άλλους, αυτό όχι μόνο τους ενθαρρύνει, αλλά μας βοηθά επίσης να νιώθουμε πιο στενά συνδεδεμένοι μαζί τους, κάτι που συμβάλλει στην ανακούφιση της δικής μας μοναξιάς.

3. Επαναξιολογήστε τις χρονικές σας δεσμεύσεις.

Αν είστε συνεχώς απασχολημένοι και νομίζετε ότι δεν έχετε χρόνο για φίλους, επαναξιολογήστε το πρόγραμμά σας ώστε να βρείτε χρόνο για να χτίσετε και να διατηρήσετε τέτοιου είδους σχέσεις. Αξιολογήστε το εβδομαδιαίο σας πρόγραμμα και ρωτήστε τον εαυτό σας: Χρειάζεται πραγματικά να δουλεύω τόσο πολύ; Μπορώ να μειώσω τις ώρες εργασίας μου ώστε να μην είμαι τόσο απασχολημένος; Υπάρχουν τομείς στη ζωή μου που καταλαμβάνουν μεγάλο μέρος του χρόνου μου και θα έπρεπε να έχουν χαμηλότερη προτεραιότητα;

Προφανώς, πρέπει να δουλεύουμε για να πληρώνουμε τους λογαριασμούς μας, και μερικές φορές χρειάζεται μια δεύτερη δουλειά για να τα βγάλουμε πέρα οικονομικά. Όταν όμως δουλεύουμε πολλές επιπλέον ώρες μόνο και μόνο για να αγοράσουμε περισσότερα «πράγματα», τότε πρέπει να ξανασκεφτούμε πόσο πολύ δουλεύουμε. Η Εφεσίους 5:16 μας λέει «εξαγοραζόμενοι» τον χρόνο μας – να τον αξιοποιούμε στο έπακρο. Ο Θεός δεν θέλει να είμαστε τόσο απασχολημένοι ή να κάνουμε τόσες υπερωρίες, ώστε να μην μπορούμε να έχουμε μια ειλικρινή συζήτηση με ένα μέλος της οικογένειας, να κάνουμε μια χαλαρή επίσκεψη σε μια μοναχική χήρα ή να βγούμε για μεσημεριανό γεύμα για να τα πούμε με έναν φίλο.

4. Απομακρυνθείτε από τις ψηφιακές συσκευές σας.

Ένας άλλος τρόπος για να «εξαγοράζουμε τον χρόνο» και να χτίζουμε φιλίες είναι να περιορίσουμε τον χρόνο που αφιερώνουμε στις τεχνολογίες ψυχαγωγίας. Σήμερα, πολλοί άνθρωποι ξοδεύουν υπερβολικά πολύ χρόνο σε μια «κατάσταση ψυχαγωγίας» – ελέγχοντας αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, παίζοντας βιντεοπαιχνίδια ή απλώς σερφάροντας άσκοπα στο διαδίκτυο. Με τα smartphone και τις συσκευές ψυχαγωγίας μας συνεχώς δίπλα μας, είναι εύκολο να απορροφηθούμε από τέτοιους περισπασμούς.

Για να είμαστε δίκαιοι, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορούν να μας βοηθήσουν να νιώθουμε συνδεδεμένοι. Ωστόσο, αυτή η σύνδεση είναι συχνά επιφανειακή και σίγουρα δεν μπορεί να αντικαταστήσει την προσωπική επαφή ή ακόμα και τα τηλεφωνήματα. Το να ανανεώνετε την κατάστασή σας σχετικά με τις διακοπές σας ή τα εστιατόρια που έχετε επισκεφτεί και στη συνέχεια να λαμβάνετε μερικά «likes» δύσκολα μπορεί να χαρακτηριστεί ως ουσιαστική κοινωνική αλληλεπίδραση. Μερικές φορές, επίσης, το να βλέπετε αναρτήσεις άλλων ανθρώπων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σχετικά με τα πάρτι τους (στα οποία δεν σας έχουν προσκαλέσει) μπορεί να σας κάνει να νιώθετε αποκλεισμένοι, εντείνοντας τα συναισθήματα μοναξιάς.

Τι γίνεται αν δεν χρησιμοποιείτε τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αλλά αντίθετα έχετε βυθιστεί στα διαδικτυακά παιχνίδια; Το πρόβλημα με αυτό είναι ότι πρόκειται για παθητική ψυχαγωγία, που σημαίνει ότι «ασχολείστε» με μια ψηφιακή συσκευή και δεν αλληλεπιδράτε με άλλο άτομο (όπως θα κάνατε, για παράδειγμα, αν παίζατε ένα επιτραπέζιο παιχνίδι), κάτι που σας στερεί τις πραγματικές αλληλεπιδράσεις με την οικογένεια και τους φίλους σας.

Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να αποσυνδεθούμε εντελώς από την τεχνολογία. Αλλά αν αρχίσουμε να νιώθουμε ότι δεν έχουμε καμία «πραγματική» σύνδεση με κανέναν ή αν περνάμε περισσότερο χρόνο κοινωνικοποιούμενοι διαδικτυακά παρά πρόσωπο με πρόσωπο, τότε είναι σίγουρα καιρός να αρχίσουμε να περιορίζουμε τη χρήση των τεχνολογιών ψυχαγωγίας.

5. Προγραμματίστε «τηλεφωνικά ραντεβού».

Έχω ζήσει σε πέντε διαφορετικές πολιτείες. Κατά συνέπεια, πολλοί από τους ανθρώπους για τους οποίους νοιάζομαι βαθιά ζουν μακριά, και σπάνια έχουμε την ευκαιρία να βλεπόμαστε. Και ενώ η προσωπική επαφή ήταν πάντα ο καλύτερος τρόπος για μένα να καλύψω την «ανάγκη μου για επαφή με τους ανθρώπους», οι τηλεφωνικές συνομιλίες μπορούν ακόμη να βοηθήσουν στην ανακούφιση της μοναξιάς.

Συνιστώ να προγραμματίζετε εκ των προτέρων τέτοιου είδους τηλεφωνικές κλήσεις – έτσι ώστε και οι δύο πλευρές να αφιερώνουν αρκετό χρόνο για να μιλήσουν. Σχεδόν κάθε εβδομάδα έχω προγραμματισμένη τουλάχιστον μία τηλεφωνική συνομιλία με έναν φίλο που ζει μακριά.

Αυτές οι τηλεφωνικές κλήσεις ενισχύουν τις σχέσεις μας, επειδή δεν περιοριζόμαστε απλώς στο να μοιραζόμαστε νέα για όσα συμβαίνουν στη ζωή μας, αλλά καλύπτουμε και θέματα του τύπου «Το σίδερο ακονίζει το σίδερο» (Παροιμίες 27:17). Αναζητούμε ο ένας τις απόψεις του άλλου σχετικά με όσα εξετάζουμε στις προσωπικές μας μελέτες της Αγίας Γραφής, πληροφορίες που έχουμε αντλήσει από βιβλία και άρθρα, προσωπικούς αγώνες και ανησυχίες, καθώς και μαθήματα ζωής που έχουμε μάθει. Έχω διαπιστώσει ότι ακόμη και μία μόνο σε βάθος συζήτηση με έναν φίλο κάθε λίγους μήνες αρκεί για να διατηρήσει στενή μια φιλία.

6. Κάντε φίλους με ανθρώπους μεγαλύτερους ή νεότερους από εσάς.

Οι περισσότεροι από εμάς τείνουμε φυσικά να στρεφόμαστε προς άλλους της ίδιας ηλικιακής ομάδας και του ίδιου σταδίου της ζωής. Οι μητέρες παιδιών προσχολικής ηλικίας τείνουν να θέλουν να περνούν χρόνο με γυναίκες που έχουν επίσης μικρά παιδιά. Στους εφήβους αρέσει να κάνουν παρέα με άλλους εφήβους. Οι συνταξιούχοι συχνά συναναστρέφονται με άλλους συνταξιούχους. Αυτό είναι φυσιολογικό. Ωστόσο, δεν πρέπει να περιορίζουμε τις φιλίες μας σε άτομα που είναι κοντά μας σε ηλικία ή βρίσκονται σε παρόμοιες συνθήκες, ειδικά αν αντιμετωπίζουμε προβλήματα μοναξιάς. Μπορεί να εκπλαγούμε από το πόσο πολύ η συναναστροφή με κάποιον που είναι πολύ μεγαλύτερος ή μικρότερος σε ηλικία από εμάς μπορεί να καλύψει την ανάγκη μας για συντροφιά.

Όλοι μπορούμε να ωφεληθούμε από τις διαγενεακές φιλίες. Η Αγία Γραφή επισημαίνει ότι οι νεότεροι ενήλικες μπορούν να ωφεληθούν από τη σοφία, τις εμπειρίες και τις δεξιότητες των μεγαλύτερων σε ηλικία ανθρώπων (Ιώβ 12:12· Α΄ Τιμόθεο 4:12· 5:1-2· Τίτο 2:3-5). Και οι μεγαλύτεροι άνθρωποι μπορούν σίγουρα να ωφεληθούν από το να ακούν τις απόψεις των νέων ανθρώπων. Επιπλέον, όταν οι νέοι αφιερώνουν χρόνο για αυτούς, τους κάνει να αισθάνονται αγαπημένοι και εκτιμημένοι. Πραγματικά, κάθε πλευρά μπορεί να αποτελέσει πηγή ενθάρρυνσης για την άλλη.

Βλέπω ένα λαμπρό παράδειγμα κάποιου που αναζητά αυτό το είδος σύνδεσης σε μια γυναίκα φοιτητικής ηλικίας στην εκκλησία. Εκτός από τα αδέλφια της, δεν υπάρχουν άλλοι νέοι ενήλικες στην ενορία. Ωστόσο, έχει πάρει την πρωτοβουλία να δημιουργήσει σχέσεις με τις κυρίες της εκκλησίας που είναι αρκετά μεγαλύτερες ώστε να είναι μητέρες της (συμπεριλαμβανομένης και εμένα). Έχει βγει για μεσημεριανό γεύμα και για ψώνια μαζί μας, βοηθά τακτικά μία από τις κυρίες με χειροτεχνίες, έχει έρθει στο σπίτι μου για μαθήματα πλεξίματος με βελονάκι και έχει περάσει Σαββατοκύριακα στα σπίτια μας απλώς για να συναναστρέφεται μαζί μας. Για μένα, που πρόσφατα βίωσα τη φάση της «άδειας φωλιάς» και μου λείπει πραγματικά η παρουσία των παιδιών μου, εκτιμώ πολύ το ότι έχω μια «υιοθετημένη ανιψιά» για να γνωρίσω.

7. Αξιοποιήστε τον χρόνο που περνάτε μόνοι σας για να πλησιάσετε τον Θεό.

Οι προηγούμενες έξι προτάσεις συνήθως συμβάλλουν σημαντικά στην ανακούφιση της μοναξιάς. Ωστόσο, μερικές φορές φαίνεται ότι κάνουμε ό,τι μπορούμε και παρ’ όλα αυτά εξακολουθούμε να νιώθουμε μόνοι. Συνειδητοποιήστε ότι υπάρχει μια άλλη πολύ σημαντική στρατηγική που πρέπει να ακολουθήσουμε, και είναι πραγματικά η πιο σημαντική από όλες. Μετατρέψτε τον χρόνο που περνάτε μόνοι σας σε πλεονέκτημα, πλησιάζοντας τον Θεό. Αναθέστε τις ανησυχίες σας στον Θεό μέσω της προσευχής, στοχαστείτε πάνω στις Γραφές, κάντε σε βάθος μελέτες της Αγίας Γραφής και επανασυνδεθείτε με τον Θεό. Αυτή είναι η στρατηγική που υιοθέτησε η φίλη μου που ανέφερα στην αρχή, και λέει ότι την έχει βοηθήσει πάρα πολύ.

Ο απόστολος Παύλος κατέστησε σαφές ότι με τον Θεό μπορούμε να είμαστε δυνατοί, ακόμη κι αν νιώθουμε αδύναμοι: «Γι’ αυτό, αρέσκομαι στις αδυναμίες, στις ύβρεις, στις ανάγκες, στους διωγμούς, στις στενοχώριες για χάρη τού Χριστού· επειδή, όταν είμαι αδύνατος, τότε είμαι δυνατός» (Β΄ Κορινθίους 12:10). Όταν είμαστε πραγματικά κοντά στον Θεό, δεν θα νιώθουμε πλέον σαν να αντιμετωπίζουμε τη ζωή μόνοι μας. Η θλίψη και η αποθάρρυνσή μας θα εξασθενήσουν. Πολλές φορές, η μοναξιά είναι ένα κενό που μόνο ο Θεός μπορεί να γεμίσει.

Παρόλο που μπορεί να αγαπάμε βαθιά τα μέλη της οικογένειάς μας και τους φίλους μας, οι άνθρωποι μετακομίζουν, πεθαίνουν ή σταδιακά απομακρύνονται από εμάς. Μερικές φορές υπάρχουν ρήξεις με φίλους, χωρίς η άλλη πλευρά να δείχνει κανένα ενδιαφέρον να αποκαταστήσει τη σχέση. Αυτό μπορεί να μας κάνει να νιώθουμε πολύ αποκομμένοι. Πρέπει να υπενθυμίζουμε στον εαυτό μας ότι, όσο έχουμε μια σχέση με τον Θεό, δεν θα είμαστε ποτέ εντελώς μόνοι.

Ακόμη και ο Ιησούς Χριστός παρεξηγήθηκε από τους πιο κοντινούς Του ανθρώπους, αλλά ήξερε ότι ο Πατέρας ήταν πάντα μαζί Του (Ιωάννης 8:29· 16:32). Και ακόμη και όταν ήταν περιτριγυρισμένος από πλήθη ανθρώπων που είχαν έρθει να Τον ακούσουν, συχνά αποσυρόταν σε «ερημικά μέρη» για να προσευχηθεί στον Πατέρα Του (Λουκάς 5:16, ΜΠΚ). Κι εμείς, επίσης, πρέπει να μάθουμε να αγκαλιάζουμε ακόμη και τη μοναξιά μας. Όλοι μπορούμε να ωφεληθούμε από τουλάχιστον λίγο χρόνο μόνοι μας κάθε μέρα για να στοχαστούμε και να αναζωογονηθούμε.

Μπορεί να υπάρξουν στιγμές που θα χρειαστεί να υπομείνουμε μεγαλύτερες περιόδους απομόνωσης από ό,τι θα θέλαμε, αλλά ακόμη και τότε μπορεί να βγει κάτι καλό. Αν δεν αφιερώνουμε αρκετό χρόνο στον Θεό, η μοναξιά είναι ένας τρόπος με τον οποίο Εκείνος μπορεί να τραβήξει την προσοχή μας. Η αλήθεια είναι ότι συχνά, όταν η ζωή μας φαίνεται κενή, όταν δεν έχουμε κανέναν για να συναναστραφούμε και τίποτα δεν συμβαίνει στη ζωή μας, τότε είναι που βρίσκουμε το κίνητρο να ρίξουμε μια ειλικρινή ματιά στο ποιοι πραγματικά είμαστε. Τότε έχουμε την ευκαιρία να βάλουμε σε τάξη τις σκέψεις και τις προτεραιότητές μας – και ο Θεός έχει την ευκαιρία να μας ελκύσει σε μια πιο στενή σχέση μαζί Του και να μας ενθαρρύνει με την αγάπη Του!

Οι βιβλικές παραπομπές προέρχονται από την «Αγία Γραφή σε Νεοελληνική Μεταφορά» του Σπύρου Φίλου (Εκδόσεις Πέργαμος), εκτός όπου σημειώνεται ΜΠΚ: «Αγία Γραφή – Μετάφραση από τα Πρωτότυπα Κείμενα» (Ελληνική Βιβλική Εταιρία, 1997/2003).


Μεταφράστηκε από τα αγγλικά με τη χρήση του DeepL. Τα έγγραφα προετοιμάστηκαν για μετάφραση από τον Bill Turnblad. Επισκόπηση των Γραφών από τον Steven Brittain. Διόρθωση και τελική επιμέλεια στο Steven Brittain.

Μπορείτε να απαντήσετε τώρα. Γράψτε μας στο info@ucgeurope.org για να μάθετε περισσότερα.