Anioły: posłańcy Boga i armia duchowa

Skąd wzięła się idea aniołów jako niemowląt?

Czas czytania: 2 minuty

Być może jednym z najdziwniejszych przedstawień aniołów są skrzydlate niemowlęta, nazywane cherubami.


Nie mają one nic wspólnego z biblijnymi cherubami – potężnymi, egzotycznymi istotami o czterech twarzach (zobacz „Różne rodzaje aniołów”). W rzeczywistości w całym Piśmie Świętym nie ma aniołów przypominających niemowlęta.

Postać ta była znana w sztuce renesansowej jako putto, włoski termin pochodzący od łacińskiego słowa oznaczającego chłopca, ale jej korzenie sięgają znacznie dalej, do świata grecko-rzymskiego. „Koncepcja putto sięga sztuki świata klasycznego, gdzie skrzydlate niemowlęta były fizycznym przejawem niewidzialnych esencji lub duchów zwanych geniuszami, geniuszami, które miały wpływ na życie ludzi. Putto miłości (erote) były towarzyszami Erosa [lub Kupidyna] i Wenus. W bachanaliach, które były świętami Dionizjusza (Bachus), putti symbolizowały płodność, obfitość, ducha owoców życia i często były przedstawiane podczas dzikich biesiad” (Lin Vertefeuille, „The Putto—Angels in Art”, 2005, ringlingdocents.org/putto.htm). Istniały również inne putti związane ze strachem, snami, bogiem Panem, wodnymi duchami, muzyką itp.

Putti zniknęły w średniowieczu, ale pojawiły się ponownie we wczesnym renesansie we Włoszech, gdzie były używane jako personifikacje ludzkiego ducha i emocji (ibid.). Szczególną popularność przyniósł im artysta Donatello, który „nadał putto wyraźny charakter, nadając im formę chrześcijańską i wykorzystując je w nowych kontekstach, takich jak anioły-muzykanci” (Wikipedia, „Putto”).

Kupidyn również zaczął być przedstawiany jako postać putto, które wcześniej towarzyszyło mu w sztuce klasycznej – teraz symbolizując obecność miłości. Istniało tu pewne nakładanie się idei cherubinów jako strażników chwały Boga i czystej miłości, a niemowlęta symbolizowały niewinność i czystość (Whitney Hopler, „Cherubs and Cupids: Fictional Angels of Love”, ThoughtCo.com, 21 stycznia 2016 r.). „Ironią losu jest to, że cherubiny z popularnej sztuki i cherubiny z historycznych tekstów religijnych, takich jak Biblia, nie mogłyby być bardziej odmiennymi stworzeniami” (ibid.).